Waarom noemt ChatGPT je concurrent wel en jou niet?
Vijf oorzaken waardoor een concurrent wel in AI-antwoorden verschijnt en jij niet, met per oorzaak een controle die je zelf doet.
Read this in English →$ diag --symptoom=concurrent-wel-ik-niet
Waarom noemt ChatGPT je concurrent wel en jou niet?
Meestal door een van vijf oorzaken: je concurrent heeft beter extraheerbare structuur, cijfers met bron, meer aanwezigheid op sites van derden, actuelere content, of jouw site blokkeert de crawlers van AI-systemen. Elk van die oorzaken is te herkennen zonder speciale software. Dit stuk loopt de vijf oorzaken langs met per oorzaak de controle die je zelf kunt doen.
Het is een vervelende ontdekking: je stelt ChatGPT een vraag waar jij het antwoord op bent, en het antwoord noemt je concurrent. Niet omdat die beter is in het vak, maar omdat die beter leesbaar is voor de machine. Het goede nieuws is dat de oorzaak vrijwel altijd in een korte lijst zit, en dat je die lijst zelf kunt nalopen. Hoe je die eerste test doet staat in hoe je controleert of je bedrijf in ChatGPT verschijnt.
01 / structuurDe concurrent is beter te citeren
AI-systemen halen geen pagina's aan maar passages. Een pagina die de vraag letterlijk in een kop heeft staan, het antwoord direct daaronder, en dat antwoord zelfstandig leesbaar maakt, levert bruikbare passages. Een pagina waar hetzelfde antwoord verspreid staat over een verhaal, levert niets om aan te halen.
De controle: open de pagina van je concurrent die als bron wordt genoemd, en leg hem naast je eigen pagina over hetzelfde onderwerp. Lees beide alsof je alleen de eerste twee alinea's te zien krijgt, want dat is grofweg wat een AI-systeem eruit knipt. Kijk waar het antwoord staat. Staat het bij de concurrent in de eerste alinea en bij jou ergens halverwege, dan heb je de oorzaak waarschijnlijk al gevonden.
Dat leesbaarheidsverschil is geen kwestie van schrijftalent maar van opbouw, en opbouw is te repareren zonder de inhoud te veranderen.
02 / onderbouwingDe concurrent geeft cijfers met bron
Teksten met concrete cijfers, bronvermeldingen en aanhalingen van deskundigen worden vaker geciteerd dan teksten met alleen beweringen. Een AI-systeem dat een antwoord bouwt, leunt liever op een pagina die zegt waar de kennis vandaan komt.
De controle: tel op de pagina van je concurrent hoe vaak er een getal, een jaartal of een bron staat. Doe hetzelfde bij jezelf. "Wij hebben veel ervaring" is voor een machine niets; een concreet cijfer met een herkomst is iets.
03 / derdenDe concurrent bestaat buiten zijn eigen site
Dit is een oorzaak die makkelijk wordt onderschat. Volgens analyses van AI-citatiepatronen worden merken 6,5 keer vaker geciteerd via bronnen van derden dan via hun eigen domein. Reviews, vakmedia, vergelijkingssites en forums wegen zwaar in AI-antwoorden. Een concurrent die in drie vergelijkingsartikelen en een reviewsite voorkomt, verschijnt in antwoorden zonder dat zijn eigen site geciteerd hoeft te worden.
Je concurreert niet alleen met de site van je concurrent, maar met alles wat het web over hem schrijft.
De controle: kijk in de bronvermeldingen van het AI-antwoord of ze naar de eigen site van je concurrent verwijzen, of naar derden die hem noemen. In het tweede geval is het antwoord niet "een betere site bouwen" maar aanwezig zijn op de plekken waar jouw markt beschreven wordt. Meer daarover in waarom AI vaker naar derden verwijst dan naar jouw site.
04 / actualiteitDe concurrent is recenter
AI-systemen wegen versheid mee. Een pagina met een zichtbare, recente datum wint het geregeld van een ongedateerde pagina met dezelfde inhoud, en een tekst uit 2019 over een onderwerp dat beweegt, wordt gewantrouwd.
De controle: kijk of op jouw kernpagina's staat wanneer ze voor het laatst zijn bijgewerkt, of dat recent is, en vergelijk het met de bronnen die het antwoord wél haalt. Verouderde content is geen cosmetisch probleem: het is voor een AI-systeem een reden om een andere bron te kiezen.
Actualiteit is overigens de goedkoopste van de vijf oorzaken om te verhelpen. Een bestaand stuk nalopen, de verouderde passages bijwerken en de bijwerkdatum zichtbaar maken kost een fractie van nieuw schrijfwerk, en telt voor een AI-systeem als een verse bron.
05 / toegangJouw site houdt de crawlers buiten
De hardste oorzaak: als jouw robots.txt de crawlers van AI-systemen blokkeert, kan er niet geciteerd worden wat niet gelezen mag worden. Dit komt geregeld voor, soms door een standaardinstelling van een beveiligingspakket of een bewuste keuze van een eerdere beheerder.
De controle: open jouwdomein.nl/robots.txt en zoek naar regels met GPTBot, PerplexityBot, ClaudeBot of Google-Extended achter "Disallow". Wat je daar aantreft en welke afweging erachter zit, staat uitgewerkt in AI-crawlers toelaten of blokkeren.
De vijf oorzaken in één overzicht, met per oorzaak het signaal en de eerste stap:
| Oorzaak | Hoe je het herkent | Eerste stap |
|---|---|---|
| Structuur | Bij de concurrent staat het antwoord in de eerste alinea, bij jou halverwege | Kernpagina herschrijven: vraag in de kop, antwoord direct eronder |
| Onderbouwing | De concurrent noemt cijfers, jaartallen en bronnen; jij beweringen | Cijfers met herkomst toevoegen aan je kernpagina's |
| Derden | De bronvermeldingen wijzen naar reviews en vergelijkingen, niet naar zijn eigen site | Aanwezig raken waar jouw markt beschreven wordt |
| Actualiteit | Zijn pagina's dragen een recente datum, de jouwe niet | Bestaande stukken bijwerken en de datum zichtbaar maken |
| Toegang | Jouw robots.txt zet GPTBot, ClaudeBot of PerplexityBot op Disallow | Blokkade opheffen, of er een bewuste keuze van maken |
Begin onderaan de tabel: toegang is in twee minuten gecontroleerd en structuur binnen een dag, en samen verklaren die twee de meeste gevallen.
Eén kanttekening tot slot: soms is er geen gebrek en is de concurrent gewoon eerder begonnen. Dan is de lijst hierboven geen diagnose van wat er mis is, maar de werklijst voor wat er moet gebeuren. Hoe wij dat werk aanpakken staat op datadriftdigital.nl.
Waarom verschijnt mijn concurrent wel in ChatGPT en ik niet?+
Hoe controleer ik of mijn site AI-crawlers blokkeert?+
Maakt het uit dat reviews en vakmedia mijn concurrent noemen?+
Telt de datum van mijn content mee voor AI-vindbaarheid?+
Wat doe ik als eerste wanneer ik nergens verschijn?+
Wil je zwart op wit welke van de vijf oorzaken bij jou speelt?
De AI-Vindbaarheidsscan
Wij meten op een vaste set zoekvragen waar je wél en niet verschijnt in ChatGPT, Perplexity, Claude en Google AI Overviews, en wie er nu staat. Eén rapport, € 695, volledig verrekenbaar met een vervolgtraject. Ook zonder vervolg houd je het rapport en weet je waar je staat.
Deze tekst is met AI-ondersteuning tot stand gekomen en door een mens gecontroleerd en vastgesteld voor publicatie.